moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Polski karabin odnaleziony w USA

Karabin samopowtarzalny wz. 38M, skonstruowany przed wojną przez polskiego inżyniera Józefa Maroszka, był jednym z pierwszych tego typu na świecie. Do dziś zachowało się zaledwie kilka egzemplarzy tej broni. Jeden z nich wrócił właśnie do Polski ze Stanów Zjednoczonych, gdzie trafił w wyniku wojennych migracji. Można go oglądać w Muzeum Powstania Warszawskiego.


Polski karabin wz. 38M powstał w okresie międzywojennym. Jako broń samopowtarzalna umożliwiał danie dziesięciu strzałów bez przeładowywania. Ułatwiało to korzystanie z niego na polu walki. – Była to wówczas konstrukcja wyznaczająca nowe standardy w broni strzeleckiej piechoty – mówił Bogusław Winid, wiceminister spraw zagranicznych, podczas uroczystego przekazania zabytkowej broni Muzeum Powstania Warszawskiego.

– To eksponat niezwykle cenny, jeden z pierwszych tego typu karabinów na świecie, na ówczesne czasy absolutnie nowoczesny – dodał minister kultury Bogdan Zdrojewski. W polskich zbiorach był dotychczas tylko jeden niekompletny egzemplarz, który znajduje się w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Prace nad karabinem rozpoczęły się w połowie lat 30. XX wieku. Skonstruował go polski inżynier Józef Maroszek na konkurs na nową broń strzelecką. Choć rozpoczęto seryjną produkcję, do wybuchu II wojny zdołano wyprodukować 55 sztuk. Po klęsce wrześniowej karabiny wpadły w ręce okupanta. Do dzisiaj zachowało się tylko kilka egzemplarzy. Kompletna broń o numerze 1019, przekazana Muzeum Powstania Warszawskiego, jest jednym z najlepiej zachowanych egzemplarzy.


Zabytek trafił do nas z USA. Na początku 2013 roku został tam wystawiony na aukcji internetowej przez prywatnego kolekcjonera Christophera Gąsiora, Amerykanina polskiego pochodzenia. Najprawdopodobniej jakiś amerykański żołnierz przywiózł broń do USA jako wojenny łup. Być może zabrał ją z magazynu w Niemczech, gdzie przechowywano egzemplarze zdobyte w Polsce we wrześniu 1939 roku.

Dzięki pomocy Ministerstwa Spraw Zagranicznych, polskiej ambasady w Waszyngtonie oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego udało się sprowadzić karabin do kraju. Kolekcjoner w wyniku ugody sądowej otrzymał za nią 25 tys. dolarów rekompensaty z funduszu Muzeum Historii Polski, które jest teraz właścicielem zabytku.

Robert Kostro, dyrektor Muzeum Historii Polski, wyjaśnia, że placówka nie ma na razie stałej siedziby, dlatego karabin będzie czasowo eksponowany w Muzeum Powstania Warszawskiego. Można go oglądać w części ekspozycji poświęconej walkom w 1939 roku.

* * * * *

Karabin samopowtarzalny wz. 38M powstał na konkurs rozpisany w połowie lat 30. przez Instytut Badań Materiałów Uzbrojenia. Chodziło o opracowanie polskiego karabinu samopowtarzalnego. Spośród dziewięciu zgłoszonych konstrukcji najlepsza okazała się broń kalibru 7,92 mm inżyniera Józefa Maroszka. Był to pierwszy polski karabin samopowtarzalny, automatycznie przeładowujący się po strzale. W 1938 roku prototyp został przetestowany i przyjęty do uzbrojenia wojska, po czym rozpoczęto produkcję przerwaną wybuchem wojny. Badacze oceniają, że do września 1939 roku w Zbrojowni nr 2 na warszawskiej Pradze zdołano wyprodukować zaledwie serię próbną 55 sztuk. Po klęsce wrześniowej broń wpadła w ręce wroga, a po wojnie znaczną jej część zniszczono. Do dzisiaj zachowało się na świecie kilka sztuk tego karabinu: w Centralnym Muzeum Sił Zbrojnych w Moskwie, amerykańskim muzeum w Fairfax oraz trzy w kolekcjach prywatnych w USA i Niemczech.

* * * * *

Józef Maroszek, polski konstruktor broni, zatrudniony był przed wojną w Instytucie Technicznym Uzbrojenia w Warszawie. W latach 1934–1935 opracował karabin przeciwpancerny wz. 35 Ur, a na przełomie lat 1938/1939 skonstruował karabin samopowtarzalny wz. 38M. Po wojnie pracował na Politechnice Warszawskiej.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: arch. Muzeum Powstania Warszawskiego, Anna Dąbrowska

dodaj komentarz

komentarze

~Nikabrik
1397422440
Myślę, że to dobry moment, by zapytać, co z MSBS? Kiedy wreszcie zaczną trafiać do jednostek. Nie wystarczy zaprojektować broń na poziomie. Ona musi być w jednostkach liniowych.
E3-5B-02-5E

Cichociemny patronem 14 BOT
 
Arsenał Iranu
USA nie zacznie wojny z Iranem
Terytorialsi nie stracą dodatku
Bez zajęć na wojskowych uczelniach
Koronawirus na wojskowej uczelni
Nissany zastąpią Honkery
Jakie podwyżki dla żołnierzy?
Kwarantanna na WAT
Dowodzę najlepszymi
Więcej wojska do walki z pandemią
Certyfikacja na „Tarczowni”
Więcej żołnierzy pomaga walczyć z epidemią
Zryw kościuszkowski
Bezpłatne turnusy dla weteranów
Wszyscy jesteśmy Darfurczykami
Koronawirus nie zagroził żołnierzom na misjach
„Gwiezdne wojny” Reagana
Kremlowska gra
Polak ranny w ataku na bazę w Iraku
Zostań w domu i czytaj „Polskę Zbrojną”
Nowy wiceminister w MON
Trenażer Liwca dla toruńskiego centrum
Rozkaz – „rozładować” więzienia
Trzy cele na ścieżce
Miliony ofiar hiszpanki
„Wilk” pojawił się w Orzyszu
Iran uderza w USA
Ani z Czechosłowacją, ani z Polską
Polscy żołnierze niosą pomoc w Libanie
Obradowała Rada Gabinetowa
Rakiety w celu
Poprady i Pilica z interrogatorami
Wybierzmy najlepszego żołnierza w sporcie powszechnym w 2019 roku
Beagle dla Polaków
Sportowcy w mundurach wyróżnieni za sukcesy 2019 roku
Prezydent Duda w Davos o przyszłości Sojuszu
Sukcesy sportowców w mundurach
Byli komandosi szkolą terytorialsów
Nadmorskie szkolenie przeciwlotników
Wojskowi medycy w gotowości
Saperzy w walce z Covid-19
Testy radarów dla Wisły
Dwa oblicza agenta wywiadu
Studia on-line w Szkole Orląt
Poprad w kolejnej jednostce
Nabór na wojskowe studia trwa
Stocznia: budujemy zgodnie z planem
„Nagroda specjalna” dla płk. Tomasza Bartkowiaka
Proobronni na froncie walki z COVID-19
Słowo oficera Armii Czerwonej…
Więcej pieniędzy dla cyberżołnierzy
MON i MSWiA kończą kwalifikację wojskową
Aplikacja ułatwi działania terytorialsom
We Are All Darfur
Józef Piłsudski – twórca Niepodległej
Defense Without Politics
Pięcioro laureatów sportowego plebiscytu „Polski Zbrojnej”
NATO pozostaje w Iraku, Polska także
Skażenia, zasadzki i rajdy BWP, czyli „górale” na szkoleniu
Medycy WOT kontra COVID-19
Arsenał talibów rozbity przez polskich żołnierzy

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO