moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
RŚA – biedak z diamentami

Konflikty religijne i etniczne czy chęć kontrolowania wydobycia cennych surowców mineralnych? O co tak naprawdę toczy się wojna domowa w Republice Środkowoafrykańskiej pisze Katarzyna Kobrzyńska z Wojskowego Centrum Geograficznego.

Wojna domowa w Republice Środkowoafrykańskiej przykuła uwagę mediów na całym świecie. Za jej przyczynę podaje się nieudolne i niesprawiedliwe rządy prezydenta Bozize, którego postanowili obalić zapomniani przez rządzących mieszkańcy północnych regionów kraju. Aby podkreślić odmienność północy od południem (nie tylko w RŚA), przytaczane są różnice religijne – słowo wytrych służące do wytłumaczenia niestabilności w wielu krajach afrykańskich. Czy fakt, że sąsiad jest muzułmaninem albo chrześcijaninem, wywołuje nienawiść, która znajduje ujście w krwawych konfliktach i wojnie domowej? Przeciętny człowiek, nawet skonfliktowany ze swoim sąsiadem, nie dąży do takiej sytuacji. Może więc powodu kryzysu politycznego w RŚA należy szukać gdzie indziej?

Republika Środkowoafrykańska to jeden z najbiedniejszych krajów świata. Powód leży w braku dostępu do morza, bardzo słabej infrastrukturze transportowej, niedoinwestowaniu służby zdrowia i edukacji czy wprost chronicznej nieudolności rządzących. Jednak RŚA, która jest państwem dwa razy większym od Polski, ale zamieszkałym przez niecałe 5,3 mln mieszkańców, tak naprawdę jest krajem bogatym. Bogatym w kamienie szlachetne i surowce energetyczne. Na zachodzie i w środkowej części kraju jest obszar zasobny w diamenty i złoto. Natomiast na południu są złoża rud uranu, na północy zaś przy granicy z Czadem – ropy naftowej.

Świadomość zasobności w tak cenne surowce tego zapomnianego przez świat państwa sprawia, że należy inaczej spojrzeć na panującą w nim sytuację polityczną. Tym bardziej że jego kondycja gospodarcza wcale nie świadczy o bogactwie. Może więc powodem konfliktu nie są różnice między muzułmanami a chrześcijanami, lecz walka o wpływy w sektorze wydobywania minerałów. Na ten fakt zwracają także uwagę przebywający w RŚA polscy misjonarze.

Złoża kamieni szlachetnych oraz ważnych surowców energetycznych budzą zainteresowanie zagranicznych inwestorów. Licencję na wydobycie ropy naftowej zdobyło w 2012 roku chińskie przedsiębiorstwo. Na uwagę zasługuje fakt, że w sąsiednim Czadzie ta sama firma, działająca od 2003 roku, jest głównym producentem paliw na lokalny rynek. W 2013 roku doszło do napięć z miejscowym rządem, który oskarżył koncern o ustalanie zbyt wysokich cen na paliwa i dopatrzył się… niszczenia środowiska naturalnego w miejscu wydobycia ropy. Działalność firmy została zawieszona w sierpniu na trzy miesiące, a rząd Idrisa Deby zażądał odszkodowania za zniszczenie środowiska w wysokości, bagatela, 1,2 mld dolarów. W tym kontekście nie bez znaczenia może być zakulisowe działanie Czadu w RŚA, polegające na wspieraniu ugrupowania Seleka, które obaliło w marcu 2013 roku prezydenta Bozize.

Eksploatacja złóż uranu została wstrzymana w 2011 roku z inicjatywy francuskiego właściciela. Oficjalnym powodem była słaba koncentracja złóż oraz gorsza światowa koniunktura – mniejsze zapotrzebowanie na ten surowiec spowodowane katastrofą w japońskiej Fukushimie. Nieoficjalnie mówi się natomiast o napięciach na linii RŚA – Francja.

Stabilną i niewymagającą dużych nakładów finansowych działalnością jest pozyskiwanie kamieni szlachetnych. Diamenty w tej byłej francuskiej kolonii wydobywa się od 1927 roku. Ubangi-Szara (dawna nazwa RŚA) szybko stała się największym producentem tego kamienia w całej francuskiej Afryce. Prymitywne metody pozyskiwania sprzyjają ich niekontrolowanemu wydobyciu do dzisiaj. Poza tym ich mała wielkość przy ogromnej wartości sprzyjają przemytowi. Nierzadko zdarzało się już w historii, że były podstawą finansowania wojny. Zyskały z tego powodu miano krwawych diamentów.

Oficjalne zyski czerpane z udzielonych przedsiębiorstwom licencji są przeznaczane przede wszystkim na... uzbrojenie armii, która ma strzec „stabilności rządów prezydentów”. Pomijane są przy tym potrzeby ludności i to te najbardziej podstawowe, takie jak opieka zdrowotna czy edukacja. Pomijane są także potrzeby infrastrukturalne kraju. Utrzymujący się taki stan rzeczy jest przyczyną długotrwałych rządów afrykańskich prezydentów, które kończą się najczęściej dopiero po krwawych zamachach stanu, nierzadko inspirowanych i finansowanych zza granicy.

Niestety, niedawna walka o przejęcie władzy, a tym samym kontroli nad złożami surowców mineralnych, spowodowała w RŚA śmierć kilku tysięcy obywateli tego kraju i zmusiła prawie pół miliona do opuszczenia swoich domów. Organizacje międzynarodowe mówią o groźbie ludobójstwa, a kraj jest zaliczany do grona państw upadłych. Obalenie prezydenta Bozize przez Michela Djotodię z Seleki w marcu 2013 roku nie zmieniło sytuacji. Podobnie jak późniejsze rozwiązanie ugrupowania. Rebelianci pochodzący z północy kraju, a także z sąsiedniego Czadu i Sudanu, pozbawieni faktycznego przywództwa zaczęli działać na własną rękę. Grabieże i mordy na ludności cywilnej wywołały jej reakcję obronną. Skala zbrodni przerosła wyobrażenia zapewne również samych inspiratorów. Djotodia pod naciskiem międzynarodowej opinii w styczniu 2014 roku zrzekł się stanowiska prezydenta i opuścił kraj.

Naturalne podziały religijne i etniczne istniejące w wielu państwach afrykańskich stają się dla zainteresowanych stron prostym i chwytliwym dla opinii publicznej wytłumaczeniem niestabilności sytuacji w kraju. Oczywiście powszechny nepotyzm, korupcja i faworyzowanie „swojej” grupy etnicznej budzą bunt wśród „poszkodowanej” opozycji. Z drugiej jednak strony dojście jej do władzy kończy się powieleniem tego samego scenariusza. Inne, te prawdziwe powody, to jest walka o strefy wpływów nad wydobywaniem cennych surowców, są najczęściej pomijane lub marginalizowane. Dzieje się tak nie tylko w przypadku Republiki Środkowoafrykańskiej.

REKLAMA

Katarzyna Kobrzyńska
geograf z wykształcenia oraz zamiłowania, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego - Instytutu Krajów Rozwijających się na Wydziale Geografii. Pracownik Wojskowego Centrum Geograficznego.

dodaj komentarz

komentarze


Leopardy i Raki na podkarpackim poligonie
 
Sukcesy wojskowych lekkoatletów
Bohaterska obrona wzgórza 385
A więc wojna...
Rozstrzygająca bitwa o Niemen
Zostań studentem ASzWoj
Market Garden, Sosabowski wkracza do gry
Posłowie o przyczynach tragedii z 10 kwietnia
Ryzykowne remedium
Szybsza droga do armii zawodowej
Nowy album WIW-u o bohaterach 1920 r., ofiarach zbrodni katyńskiej
Na WF-ie dokładniej ocenią wytrzymałość żołnierzy
W MON o polsko-słowackiej współpracy
McCarthy: Żołnierze USA w Polsce zwiększają bezpieczeństwo całego regionu
Komitet Wojskowy NATO o pandemii
Komarów – gwóźdź do trumny Konarmii
To kolarze rozpoczęli współczesną historię polskiego wojskowego sportu
16 Dywizja najlepsza!
Zamek na poligonie
Ku czci roku 1918 i 1920
Defender 2020: Symulator Pioruna
Defendery 2020: RobUV
Tak się ćwiczy na rumuńskich poligonach
Trenują, aby szkolić innych
Rosomaki-S oraz amunicja dla WP
Kabina do zadań specjalnych
Orzeczenia lekarskie żołnierzy będą ważne dłużej
Wspólnie zadbajmy o naszą przyszłość
Kraken dla Kormoranów
Ochotnik do Auschwitz
Dekady za wcześnie
Kierunek Turcja, czyli nowa misja polskich żołnierzy
F-16 kończą misję w Estonii
Kłopoty z odprawą mieszkaniową
„Kaper” przeciw terrorystom
Październik pod znakiem Tallboya
Dodatki dla specjalsów po nowemu
Kraby kontra okręt
Nadchodzi Armia Fight Night!
Partnerstwo na gruzińskich poligonach
Szybciej do wojska
Miesiąc izolacji żołnierzy „Irini”
Promocja oficerska w AWL
20 medali żołnierzy na mistrzostwach kraju w biegu na orientację i łucznictwie
Amerykanie odmładzają F-16
„Rosyjski walec” na polskich Kresach
Polsko-amerykańska współpraca
Ukraiński kurs na Zachód
Więcej pieniędzy dla żołnierzy na misjach
Nowe sanitarki dla wojska
Defendery 2020: Zapobiec awarii
Laserowa artyleria US Army
Wojsko przeciw wirusowi
Pełne wynagrodzenie za kwarantannę
„Aviation Detachment” w Łasku
Komisje sejmowe o umowie z USA

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO