moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
OSW o polityce bezpieczeństwa rządu Norwegii

Kryzys rosyjsko-ukraiński zbiegł się z rozpoczęciem kadencji nowego rządu norweskiego, który na jesieni 2013 roku utworzyły Partia Konserwatywna i Partia Postępu. Norwescy konserwatyści wprowadzili korekty do dotychczasowego kursu polityki bezpieczeństwa i obronnej, skupionej w dużej mierze na Dalekiej Północy. Podkreślają zwłaszcza konieczność zrównoważonego podejścia w ramach NATO do obrony zbiorowej, zarządzania kryzysowego i bezpieczeństwa kooperatywnego oraz ożywienia stosunków transatlantyckich poprzez wsparcie działań USA w regionie Azji i Pacyfiku – pisze Justyna Gotkowska, analityk Ośrodka Studiów Wschodnich im. Marka Karpia.

Polityka Oslo ma na celu przywrócenie spójności Sojuszu w czasach kryzysu – związanego nie tylko z rosnącą niepewnością dotyczącą polityki Rosji, ale również z pogłębiającymi się od kilku lat podziałami w NATO oraz wycofywaniem się USA z Europy. Norwegia ma potencjał kształtowania dyskursu dotyczącego przyszłości NATO – w szczególności w trakcie urzędowania nowego sekretarza generalnego NATO, Jensa Stoltenberga, który do jesieni 2013 roku sprawował urząd premiera Norwegii.

Polityka bezpieczeństwa Norwegii a kryzys rosyjsko-ukraiński

Norwegia analizuje kryzys na Ukrainie w kontekście bezpieczeństwa norweskiej Dalekiej Północy – obszarów arktycznych wchodzących w skład terytorium Norwegii lub pozostających pod jej jurysdykcją. Dla Norwegii Daleka Północ ma znaczenie strategiczne ze względu na główne sektory norweskiej gospodarki (energetyka, rybołówstwo i transport morski). W następstwie ocieplenia klimatu region Arktyki staje się dostępny dla wydobycia surowców, połowu ryb i transportu morskiego. Jednocześnie istnieją nieuregulowane kwestie prawne, co może przyczynić się do wystąpienia kryzysów i konfliktów na tym obszarze, w które mogłaby zostać zaangażowana Norwegia. Bezpośrednie sąsiedztwo Rosji (granica morska i lądowa Norwegii z Rosją jest najdłuższa wśród krajów NATO) jest postrzegane w Norwegii jako źródło wyzwań i zagrożeń, co potwierdziła rosyjska agresja na Ukrainę.

W okresie socjaldemokratycznych rządów premiera Jensa Stoltenberga (2005–2013) Norwegia opierała swoją politykę obronną na strategii odstraszania i współpracy. Polityka odstraszania obejmowała wzmacnianie wiarygodności NATO jako sojuszu obronnego, zwiększanie dwustronnej współpracy wojskowej z USA, inwestycje we własne zdolności obronne oraz rozwijanie polityczno-wojskowej kooperacji w Europie Północnej. Polityka współpracy polegała natomiast na zwiększeniu kontaktów z Rosją w energetyce, wojskowości i obszarach przygranicznych. Priorytetem było i jest utrzymanie bezpieczeństwa i stabilności regionu Dalekiej Północy. Kryzys na Ukrainie zbiegł się z rozpoczęciem rządów nowej koalicji Partii Konserwatywnej (H) i Partii Postępu (FrP) na jesieni 2013 roku. Konserwatyści na czele z minister obrony Ine Eriksen Søreide (H) zaczęli wprowadzać korekty do dotychczasowego kursu norweskiej polityki bezpieczeństwa. Kontekstem zmian – oprócz rosnącej niepewności związanej z polityką Rosji – są pogłębiające się od kilku lat podziały w NATO oraz reorientacja amerykańskiej polityki bezpieczeństwa na region Azji i Pacyfiku.

Inicjatywy norweskie w NATO i w stosunkach z USA

Konserwatywny rząd opowiada się obecnie za zrównoważonym podejściem do trzech obszarów aktywności NATO – obrony zbiorowej, zarządzania kryzysowego oraz bezpieczeństwa kooperatywnego w wymiarze globalnym. Warto zauważyć, że podobny punkt widzenia na przyszłość NATO i rozwijanie stosunków transatlantyckich może mieć przyszły sekretarz generalny NATO, Jens Stoltenberg, do 2013 roku socjaldemokratyczny premier Norwegii.

Norwegia dąży do wzmocnienia obrony zbiorowej Sojuszu (mając de facto na celu zwiększenie bezpieczeństwa i stabilności Dalekiej Północy). Widzi konieczność poprawy monitorowania i analizy sytuacji w regionach graniczących z Sojuszem; chce przywrócenia poszczególnym dowództwom natowskim odpowiedzialności za obronę zbiorową w danym regionie; postuluje wprowadzenie lepszej komunikacji i powiązań pomiędzy narodowymi a natowskimi dowództwami. NATO powinno również sprawdzić faktyczną gotowość operacyjną sił państw członkowskich, a w przypadku Sił Odpowiedzi NATO (NRF) zmniejszyć czas ich reakcji. Ponadto Norwegia domaga się – tak jak i wcześniej – aktualizacji planów ewentualnościowych. Po zakończeniu natowskiej operacji ISAF w Afganistanie kluczowe dla Norwegii są wspólne ćwiczenia w ramach NATO uwzględniające wszystkie możliwe scenariusze prowadzenia operacji przez Sojusz.

Mimo iż dla Oslo najważniejszy jest wymiar obrony zbiorowej, Norwegia wspiera zaangażowanie NATO w zarządzanie kryzysowe. Opowiada się nie tylko za utrzymaniem zdolności NATO do prowadzenia operacji wojskowych poza obszarem traktatowym Sojuszu, ale będzie też w takich operacjach brała aktywny udział. Przykładem tego było w ostatnich latach zaangażowanie norweskich Sił Powietrznych w operacji w Libii (2011) czy fregat Marynarki Wojennej w operacji antypirackiej w Rogu Afryki (2013). Norwegia traktuje udział w operacjach zagranicznych jako wkład w spójność Sojuszu i budowanie własnej pozycji politycznej w NATO. Natomiast w perspektywie regionalnej zagraniczne zaangażowanie Norwegii ma się przyczyniać do poprawy interoperacyjności Norweskich Sił Zbrojnych z najważniejszymi sojusznikami oraz demonstrować wolę i zdolności do działania potencjalnym adwersarzom na Dalekiej Północy.

Nowym elementem norweskiej polityki bezpieczeństwa staje się wsparcie działań USA w regionie Azji i Pacyfiku i wzmacnianie stosunków z partnerami spoza NATO. Norwegia doszła do wniosku, że utrzymanie zaangażowania USA w zapewnianie bezpieczeństwa Europy (w tym Dalekiej Północy) wymaga nie tylko wzmacniania obecności USA w Norwegii czy podjęcia przez sojuszników europejskich większych zobowiązań wojskowych i finansowych. Konieczne jest również minimalne (a w przypadku mniejszych państw choćby symboliczne) zaangażowanie w regionach strategicznych z punktu widzenia USA. Z tego względu pod koniec czerwca tego roku fregata norweska po raz pierwszy wzięła udział w jednych z największych ćwiczeń marynarek wojennych na świecie RIMPAC 2014, organizowanych przez Flotę Pacyfiku Stanów Zjednoczonych w pobliżu Hawajów. Obecność Norwegii w ćwiczeniach wojskowych w tym regionie ma również podłoże biznesowe – jest okazją do zademonstrowania norweskich produktów zbrojeniowych (m.in. przeciwokrętowych pocisków manewrujących NSM; modułów uzbrojenia Sea Protector dla okrętów nawodnych).

Konsekwencje dla Norweskich Sił Zbrojnych

Obecny rząd zasadniczo będzie kontynuował kierunek dotychczasowych reform i modernizacji Norweskich Sił Zbrojnych. W ramach uchwalonego w poprzedniej kadencji parlamentu „Długoterminowego planu obronnego na lata 2012–2016” obecnym priorytetem jest modernizacja i restrukturyzacja Sił Powietrznych (w 2017 roku rozpoczną się dostawy samolotów wielozadaniowych F-35 z pociskami manewrującymi JSM powietrze–ziemia i powietrze–morze dalekiego zasięgu; trwa wymiana floty śmigłowców; prowadzona jest też reforma struktury SP). Rozpoczęto również restrukturyzację i modernizację Wojsk Lądowych m.in. pod kątem wzmocnienia ich zdolności do działań w warunkach arktycznych. Ponadto sformowano Obronę Cybernetyczną, a obecnie formowane są Siły Specjalne jako oddzielny rodzaj sił zbrojnych z własnym dowództwem. Norwegia zakończyła program modernizacji Marynarki Wojennej i częściowo Straży Wybrzeża, które otrzymały w ostatnich latach nowoczesne jednostki.

Wraz ze zmianą rządu zaczęto bardziej otwarcie mówić o istniejących problemach i wyzwaniach stojących przed armią. Problemy wynikają głównie ze zbyt dużego zredukowania liczebności armii oraz nieobsadzenia części etatów służby zawodowej (liczebność armii de iure wynosi ok. 17 tys. etatów żołnierzy służby zawodowej i pracowników cywilnych oraz ok. 8 tys. poborowych). Może to skutkować coraz większymi problemami ze sformowaniem kontyngentu na operacje zagraniczne, obniżeniem gotowości operacyjnej jednostek pozostających w kraju oraz niemożnością wykorzystania pełnego potencjału posiadanego nowoczesnego uzbrojenia i sprzętu wojskowego. Można się więc spodziewać zwiększenia starań o rekrutację wykwalifikowanych żołnierzy zawodowych oraz zwiększenie liczebności i finansowania Norweskich Sił Zbrojnych. Problemy dotyczą również niewystarczających zdolności norweskiej armii w zakresie patrolowania przestrzeni morskich – zarówno z powietrza (zadanie wykonywane przez 6 morskich samolotów rozpoznawczych P-3 Orion), jak i z morza (zadanie wykonywane przez Straż Wybrzeża, w której kilka z 15 jednostek pływających ma ponad 30 letni staż). Można się spodziewać, że również w tym obszarze resort obrony będzie chciał uzupełnić braki.


Tekst ukazał się na stronach Ośrodka Studiów Wschodnich.

Justyna Gotkowska
Ekspert Ośrodka Studiów Wschodnich im. Marka Karpia

dodaj komentarz

komentarze


Nowelizacja ustawy o weteranach w Sejmie
 
Plan modernizacji marynarki wojennej
Morawiecki: harmonizujmy działania UE i NATO
Symbol Enchanted in a Date
GROM na kursie działań specjalnych
Nowa spółka lotnicza PGZ
Zmiany emerytalne dla żołnierzy
Polska pomoże Ukrainie walczyć z PTSD
Spielberg’s Stars
„Niepodległą mamy we krwi” – czas na podsumowanie
Zmiany w wyborach wojskowych reprezentantów
Piotr Naimski: w 2022 roku Polska uniezależni się od rosyjskiego gazu
„Sophia” – certyfikacja zaliczona!
Studenci w kryzysie
Geopolityka i nowoczesne technologie dla armii
W Brukseli o sytuacji w Syrii i na wschodniej flance NATO
Runda jesienna ligi piłkarskiej zakończona
Czwarty rozbiór
Ludzie niebezpiecznej profesji
Polscy lekkoatleci pokazali moc
Mariusz Błaszczak prawdopodobnie pozostanie na czele MON
Szanse i zagrożenia rodzimej radiolokacji
Obrona bez polityki
Reserves Win Wars
Razem się szkolą, razem walczą
Jak Polacy wyzwalali Bredę
Wyzwania polskiej fotoniki
Minister Błaszczak nadal szefem resortu obrony
T-72 strzelają na poligonie
Unwanted Treaty
Holownik „Semko” stanął na wodzie
Korpus podoficerów – tu zajdą zmiany
Tyraliera terytorialsów
Thin Blue Line
Żołnierze GROM-u na kursie działań specjalnych
Sojusznicza współpraca terytorialsów
Trudna droga
Kto nie będzie rozmawiał z Ławrowem, będzie rozmawiał z Szojgu
Szpadzistki wygrały turniej o Puchar Świata w Tallinie
Doktorant WAT stypendystą Fulbrighta
Złoto i srebro maratończyków na zakończenie igrzysk
Weterani w Żelaznej Dywizji
Żołnierze z „Błękitnej Brygady” w błękitnych beretach
Wołyńskie lwie serca
Wielonarodowy Korpus ćwiczył dowodzenie
Żołnierze w drodze na misję w Libanie
Szykują się zmiany w wojskowych emeryturach
Ministrowie obrony NATO o sytuacji w Syrii
PESCO z polskim projektem
Symbol zaklęty w dacie
Klasy wojskowe po nowemu
Wojsko wchodzi w kadr
Sukces polskich żołnierzy na igrzyskach w Wuhan
Jakie podwyżki dla żołnierzy?
ORP „Ślązak” gotowy do służby
Awanse generalskie dla dziewięciu oficerów

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO