moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Legendarne kordziki oficerów marynarki

Dwa kordziki oficerów marynarki, którzy we wrześniu 1939 roku walczyli z Niemcami na Mierzei Helskiej, trafiły do Muzeum Obrony Wybrzeża. Bezcenne, mające ponad 70 lat, eksponaty przekazał anonimowy darczyńca. Teraz placówka poszukuje ekspertów, którzy będą w stanie przywrócić kordzikom ich dawny blask.

Kordziki spoczywają w skórzanych pochwach. – Przez ponad 70 lat były poddawane działaniu wilgoci, metal został uszkodzony przez korozję. Nie mieliśmy nawet odwagi, by wydobyć je na zewnątrz i dokładnie obejrzeć – mówi Władysław Szarski, wicedyrektor Muzeum Obrony Wybrzeża w Helu. – Cały czas szukamy pracowni, która zajmie się pracami konserwatorskimi. Chodzi przede wszystkim o to, by zahamować proces niszczenia kordzików i zabezpieczyć je na przyszłość – dodaje Szarski.

O historii egzemplarzy, które trafiły do muzeum niewiele wiadomo. Najpewniej jednak kordziki należały do oficerów marynarki, którzy we wrześniu 1939 roku bronili Rejonu Umocnionego Hel. Tak przynajmniej wynika z relacji darczyńcy, który zastrzegł sobie anonimowość. – Dla nas ma to wymiar symboliczny, ponieważ tam właśnie walczył patron naszego muzeum – podkreśla Szarski.

Kmdr por. Zbigniew Przybyszewski dowodził 31 Baterią umieszczoną na cyplu półwyspu. Nosiła ona imię kmdr. ppor. Heliodora Laskowskiego, twórcy polskiej artylerii nadbrzeżnej w okresie międzywojennym. We wrześniu 1939 roku bateria spełniała bardzo ważną rolę podczas obrony Wybrzeża. – W pierwszych tygodniach wojny Polacy ostrzeliwali z niej między innymi niemieckie pancerniki „Schleswig-Holstein” i „Schlesien”. Obrońcy Helu złożyli broń dopiero 2 października 1939 roku, a w jednym z opisów kapitulacji pojawia się właśnie kordzik. Niemiec chciał go odebrać Przybyszewskiemu, ten jednak zamiast oddać sztylet, podszedł do nabrzeża i wrzucił go do morza.

– Kordzik ma dla marynarzy wymiar symboliczny, honorowy. Przysługuje oficerom, ale mogą go nosić również chorążowie. Dziś są oni zaliczani do podoficerów, ale przed wojną należeli do korpusu oficerskiego – tłumaczy kmdr por. Jerzy Łubkowski, dowódca ORP „Błyskawica”, historycznego niszczyciela, który obecnie jest okrętem reprezentacyjnym Marynarki Wojennej RP. Sztylet to element munduru galowego. Nosi się go na rapciach, czyli specjalnych paskach, na wysokości lewego uda, na równi z dolną krawędzią marynarki. Stanowi nawiązanie do wielowiekowej tradycji.

W dawnych czasach wojna morska w dużej mierze opierała się na abordażu. Załoga okrętu starała się podejść do nieprzyjacielskiej jednostki, stanąć z nią burta w burtę, przyciągnąć i przejść na jej pokład. Tam rozgrywała się walka, w której używana była przede wszystkim broń biała. Popularną jej odmianą były kordelasy, czyli krótkie szable o szerokiej klindze. Marynarze często malowali je na czarno. Powód? Metale, z których zostały wykonane korodowały pod wpływem morskiej soli. A farba miała ten proces spowalniać. Kordziki, czyli krótkie sztylety popularność zdobyły podczas wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Wytwarzane były ze zniszczonych szabli. Już wtedy przypisane zostały oficerom. W 1800 roku oficjalnie zostały uznane za broń oficerską w Brytyjskiej Królewskiej Marynarce Wojennej.

W Polsce przepisy dotyczące umundurowania marynarzy weszły w życie w 1920 roku. Zawierały one ustęp poświęcony kordzikom. Marynarze zakładali je w określonych sytuacjach do mundurów wyjściowych, na przykład w czasie pełnienia wachty w porcie czy przyjmowania odznaczeń. – Co ciekawe, do 1928 roku w polskiej marynarce w ogóle nie było mundurów galowych. Podobne zasady obowiązywały jedynie w Finlandii, Estonii i ZSRR. Zmieniło się to dopiero wówczas, kiedy pojawianie się marynarzy na oficjalnych uroczystościach w mundurach wyjściowych zaczęło być uznawane za faux pas – opowiada kmdr por. Łubkowski.

W Polsce Ludowej noszenie kordzików do mundurów galowych początkowo zostało zarzucone. – Oficerowie wywodzący się z przedwojennej marynarki, mający za sobą wojenną służbę na Zachodzie, nie chcieli się temu podporządkować. Kto miał przedwojenny kordzik, zakładał go. Komandor Przybyszewski, żeby nawiązać do tradycji miał nawet nosić przy pasie bagnet – podkreśla Szarski. W 1949 roku w regulaminie służby pojawił się zapis o pasie do noszenia sztyletu, co można było potraktować jako pośrednią zgodę na noszenie broni białej. Trzy lata później już oficjalnie pojawił się nowy wzór kordzika. W 1991 roku marynarka otrzymała blisko 450 sztyletów, na których pojawił się wizerunek orła w koronie.

Łukasz Zalesiński

autor zdjęć: Muzeum Obrony Wybrzeża

dodaj komentarz

komentarze

~Mikrus
1479045660
Oprócz Marynarki Wojennej, kordziki w okresie II RP noszono w lotnictwie, broni pancernej i 1 Pułku Artylerii Motorowej.
74-6B-5F-16

Gavia na Atlantyku
 
Klasy wojskowe po nowemu
Cienka niebieska linia
Piotr Naimski: w 2022 roku Polska uniezależni się od rosyjskiego gazu
Maraton po bieszczadzkich szlakach
Nowy wiceminister w MON
Fort zagłady
Nowe odrzutowce dla pogotowia lotniczego
Kolejne Raki dla wojska
„Operacja Wuhan”: Pływanie
Raki strzelały na Bałkanach
Sosnkowski przywrócony
Trening medyczny przed misją
Aviation Detachment, czyli F-16 w akcji
„Albatros” już na wodzie
Nowy rok akademicki w szpitalu na Szaserów
Niezwyciężeni znowu trenują
Materiały wybuchowe trzeba „czuć”
Wypadek saperów
W drodze po zwycięstwo
Nowelizacja ustawy o weteranach w Sejmie
Jakie podwyżki dla żołnierzy?
Rescue Like You Would in a War
Życie po zdjęciu munduru
Rozpoczynamy nową erę
„Operacja Wuhan”: Boks, judo kobiet i zapasy
„Operacja Wuhan”: Kolarstwo i triatlon
„Operacja Wuhan”: Strzelectwo
Stan poszkodowanych saperów jest poważny
„Sophia” – certyfikacja zaliczona!
Rusza budowa szpitala w Legionowie
Iranian Chess Game
Niechciany traktat
„Operacja Wuhan”: Pięciobój nowoczesny i szermierka
Spotkanie szefa MON z doradcą prezydenta USA
Wiceprezydent USA o Polsce: jesteśmy rodziną
Nowe spojrzenie na 1939 rok – debata historyków
Jani, cudem ocalony
Groty i VIS-y dla armii
Zmiany emerytalne dla żołnierzy
Szykują się zmiany w wojskowych emeryturach
Amerykański żołnierz z … pilotem w ręku
68W Means Lifesaver
Wyjątkowa operacja minerów
Bożeny do modyfikacji
Snajper walczy także z wiatrem
Silesian Life Pictures
„Operacja Wuhan”: Lekka atletyka
Pomyślna certyfikacja PKW w Libanie
Wabik z WAT-u
Thin Blue Line
Wojskowe szkolenie dla studentów
Ponad 520 miliardów zł na uzbrojenie Wojska Polskiego
68W znaczy ratownik
Nowa misja i nowy sprzęt
Lotem przeciw bolszewikom

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO