moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Wyzwolenie obozu w Holiszowie

5 maja 1945 roku żołnierze Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych wyzwolili niemiecki obóz koncentracyjny dla kobiet w Holiszowie w Czechach. Uwolniono kilkaset kobiet, w tym wiele Żydówek. Polscy żołnierze ocalili je przed spaleniem żywcem. Niedługo potem brygada została uznana za jednostkę aliancką i walczyła u boku Amerykanów.

Więźniarki z Holiszowa.

Rankiem 5 maja 1945 roku żołnierze Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych otoczyli niemiecki obóz koncentracyjny pod Pilznem, nieopodal czeskiego Holiszowa. Chwilę potem padł rozkaz do ataku. – Załoga próbowała się bronić, ale natarcie było tak niespodziewane i szybkie, że wprowadziło panikę w ich szeregach – mówi dr Wojciech Muszyński, historyk z Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie. 

Po krótkiej walce Niemcy skapitulowali, a Polacy z obozu uwolnili około 700-800 więźniarek różnej narodowości, w tym 167 Polek oraz ponad 200 Żydówek. Obóz wyzwolono niemal bez strat, dwóch polskich żołnierzy zostało rannych. Do niewoli wzięto załogę liczącą 100-150 osób.

REKLAMA

Marsz na zachód

Brygada Świętokrzyska, jedna z największych polskich jednostek partyzanckich, powstała 11 sierpnia 1944 roku na Kielecczyźnie w wyniku koncentracji oddziałów NSZ pod dowództwem płk. Antoniego Szackiego „Bohuna”. W jej skład weszły jednostki NSZ operujące w okolicach Kielc, Krakowa i Częstochowy. Żołnierze brygady walczyli z Niemcami i podziemiem komunistycznym. – W czasie swojej prawie półrocznej działalności na ziemi kieleckiej oddziały stoczyły ponad 20 bitew i dziesiątki potyczek z jednostkami niemieckimi, grupami komunistycznymi i desantami sowieckimi – wylicza dr Muszyński.

W styczniu 1945 roku, w obliczu sowieckiej ofensywy dowództwo brygady, obawiając się zniszczenia przez Armię Czerwoną, zdecydowało się podjąć marsz na zachód. Dzięki zawarciu taktycznych porozumień z lokalnymi dowódcami Wehrmachtu, jednostce liczącej wówczas ok. 1000 żołnierzy, udało się przedostać na obszar Protektoratu Czech i Moraw. – Brygada zmierzała w kierunku wojsk amerykańskich – podaje historyk IPN.

1 maja 1945 roku polscy żołnierze zakwaterowali się w pobliżu Pilzna, a dowództwo brygady nawiązało kontakt z czeskim podziemiem. Tam usłyszeli o obozie dla kobiet pod Holiszowem. Była to filia obozu koncentracyjnego we Flossenburgu. Niemcy przetrzymywali tam Polki, Francuzki, Rosjanki, Czeszki, Włoszki oraz Żydówki.

Wieczorem 4 maja odbyła się narada Polaków z przedstawicielami podziemia czeskiego i miejscową policją. – Czesi uznali, że jest jeszcze za wcześnie na atak na obóz, mimo to Polacy postanowili go wyzwolić, obawiając się o to, co może się stać z więźniarkami – wyjaśnia dr Muszyński. W nocy wysłano w kierunku obozu rozpoznanie, a nad ranem ruszył atak. Jak się potem okazało, decyzja była słuszna. Baraki, w których przebywały Żydówki, były otoczone dodatkowo drutem i obstawione beczkami z benzyną. Zgodnie z rozkazem załoga miała je podpalić i spalić żywcem przebywające tam więźniarki, gdy wojska amerykańskie znajdą się niedaleko od obozu. – Polakom udało się zaskoczyć załogę, ponieważ podeszli od wschodu, a Niemcy oczekiwali ataku od zachodu – dodaje badacz z IPN.

Jednostka aliancka

Wieczorem 5 maja doszło do pierwszego kontaktu Polaków z oddziałami amerykańskiej 3 Armii gen. George’a Pattona. Amerykanie uznali brygadę za jednostkę aliancką. – Była jedynym oddziałem polskiego podziemia niepodległościowego, który podczas II wojny walczył z Niemcami u boku zachodnich aliantów – podkreśla historyk. Polacy, m.in. wspólnie z Amerykanami, wzięli do niewoli sztab niemieckiej XIII Armii liczący ok. 80 żołnierzy, w tym trzech generałów.

Po zakończeniu wojny brygada stacjonowała na terenie Czech. Kiedy Sowieci zaczęli się domagać wydania jej żołnierzy, Amerykanie przesunęli jednostkę dalej na zachód, a w sierpniu ewakuowali ją do Bawarii, gdzie została rozwiązana. Na jej bazie stworzono kompanie wartownicze pełniące służbę na terenie okupowanych przez aliantów Niemiec. – Polacy wspierali armię USA przy ochronie baz, magazynów, lotnisk, a jedna z kompanii ochraniała osądzający nazistowskich zbrodniarzy Trybunał w Norymberdze – dodaje dr Muszyński.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: IPN

dodaj komentarz

komentarze


Agent w generalskich szlifach
 
„Defender” na poligonie!
Sojusznicy w Drawsku
Polskie F-16 w ćwiczeniach „Ramstein Alloy 20”
Białe noce podhalańczyków
Poćwicz z mistrzami sportu wojskowego!
Prezydent Duda w Davos o przyszłości Sojuszu
Więcej pieniędzy dla żołnierzy na misjach
Będą kolonie dla dzieci żołnierzy
MON nie wycofuje się z MSPO
Morskie początki „Anakondy”
Nowy wiceminister w MON
Pięcioro laureatów sportowego plebiscytu „Polski Zbrojnej”
Co z tegorocznym MSPO?
NATO pozostaje w Iraku, Polska także
Komitet Wojskowy NATO o pandemii
Poćwicz online z siedmioma sportsmenkami
Święto żołnierzy służących na misjach
Ćwiczenia z torpedą
Wojsko przeciw wirusowi
Generał Haller przybył w sam czas
Zwiadowcy na start
Nowe hełmy dla Wojska Polskiego
Rosyjskie zagrożenie w kosmosie
„Harpun” do walki
Motocykliści w hołdzie żołnierzom poległym na misjach
MON podsumowuje walkę wojska z COVID-19
Miesiąc izolacji żołnierzy „Irini”
Mercedes nie tylko do holowania
Na wakacje z WOT
Pełne wynagrodzenie za kwarantannę
Nowa strategia z podpisem prezydenta
„Anakonda” rusza na poligony
Transportery płyną na drugi brzeg
Zostań w domu i czytaj „Polskę Zbrojną”
Kierunek: Drawsko Pomorskie
„Anakonda ’20” – dzień marynarki wojennej
„Ratownik” od nowa
Na misjach święta inne niż zwykle
Terytorialsi nie stracą dodatku
Orzeczenia lekarskie żołnierzy będą ważne dłużej
Pierwsze Leopardy 2PL odebrane
NATO walczy z koronawirusem
Polskie porty bardziej otwarte
Amerykanie odmładzają F-16
Wirtualny bieg na Monte Cassino na ostatniej prostej
„Nagroda specjalna” dla płk. Tomasza Bartkowiaka
Trzeba rozbić to więzienie!
Koniec kijowskiego snu
F-16 kończą misję w Estonii
Amerykanie zredukują swój kontyngent w Niemczech
Online z mistrzami sportu
10 mln zł na zapomogi dla żołnierzy
Obradowała Rada Gabinetowa
Wirtualne strzelanie w Błękitnej Brygadzie
„Spartan” znów na Mazurach
Głos (z) płonącej Warszawy
Kraby strzelają nad Bałtykiem
Weź udział w wojskowych ćwiczeniach
Antydron poszukiwany, ale najpierw testowanie
Gen. Andrzejczak na wschodniej granicy

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO