moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Holendrzy w hołdzie maczkowcom

Memoriał Generała Maczka stanie w jednej z dzielnic Bredy. Centrum edukacyjne upamiętniające 1 Dywizję Pancerną i jej dowódcę ma być hołdem dla polskich żołnierzy, którzy w 1944 roku wyzwolili miasto spod niemieckiej okupacji. Budowę placówki wspierają lokalne władze oraz Muzeum Historii Polski z Warszawy. Kompleks ma być gotowy w 2019 roku, w 75. rocznicę wyzwolenia miasta.

Koncepcja architektoniczna Memoriału Generała Maczka zakłada budowę parterowego pawilonu z przestrzenią podzieloną na część wystawienniczo-kinową i edukacyjną oraz salę refleksji. Przez szklane ściany zwiedzający będą mogli zobaczyć stojący na zewnątrz amerykański czołg Sherman z II wojny oraz nagrobki polskich żołnierzy, ponieważ budynek Memoriału zostanie ulokowany obok polskiego cmentarza wojennego przy Ettensebaan, gdzie pochowani są polegli podczas walk o Bredę żołnierze. – Budynek będzie centrum edukacyjnym, miejscem spotkań oraz siedzibą Muzeum Generała Maczka, w którym znajdzie się wystawa poświęcona żołnierzom i ich dowódcy – zapowiada Wojciech Kalwat, szef działu projektów kulturalnych Muzeum Historii Polski w Warszawie. Polska placówka będzie współtworzyć ekspozycję stałą w Muzeum w Bredzie.

Zwiedzający Memoriał będą mogli m.in. obejrzeć historyczne pojazdy wojskowe, broń, dokumenty, zdjęcia oraz mundur galowy gen. Maczka. Wszystkie te eksponaty pochodzą ze zbiorów holenderskich i zasobów Fundacji Museum Breda–Polen 1939–1945 Generała Maczka w Bredzie.  

Koszty budowy Memoriału, według szacunków ok. 1,8 mln euro, pokryją w większości władze prowincji Północna Brabancja i holenderski Fundusz Vfonds opiekujący się m.in. miejscami pamięci. W lipcu tego roku obie instytucje zadeklarowały przekazanie 1 mln euro na budowę, a gmina Breda przeznaczyła na ten projekt 200 tys. euro. Pozostałe pieniądze pochodzą ze zbiórek wśród mieszkańców Holandii oraz od sponsorów.

Otwarcie Memoriału ma odbyć się w przyszłym roku w ramach Brabant Remembers, czyli inicjatyw upamiętniających 75. rocznicę wyzwolenia Brabancji. – Mieszkańcy Bredy do dziś pamiętają o bohaterstwie Polaków i co roku, w rocznicę wyzwolenia miasta organizują uroczystości – podkreśla historyk z MHP. Ceremonie upamiętnienia poległych żołnierzy odbywają się m.in. na trzech polskich cmentarzach wojskowych, a w obchodach bierze udział delegacja 11 Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej, która dziedziczy tradycje 1 Dywizji. – Wspólnie staramy się, aby pamięć o polskich bohaterach była żywa i pokazujemy, jak jesteśmy wdzięczni im za wolność – mówił w tym roku podczas rocznicowych uroczystości Paul Depla, burmistrz Bredy.

Mobilne multimedia

W budowę Memoriału zaangażowane jest także Muzeum Historii Polski. Umowę w tej sprawie podpisali w końcu października Robert Kostro, dyrektor MHP i Frans Ruczynski, prezes Fundacji Museum Breda–Polen 1939–1945 Generała Maczka w Bredzie. Zgodnie z porozumieniem Holendrzy postawią budynek Memoriału, wyposażą go i przystosują do celów wystawienniczych i edukacyjnych. – Natomiast zadaniem MHP jest stworzenie multimedialnej, interaktywnej ściany, która będzie elementem stałej ekspozycji – mówi Kalwat. Instalacja będzie prezentować animacje i filmy opowiadające o losach gen. Maczka oraz jego żołnierzy. – Chcemy pokazywać przede wszystkim indywidualne historie, które będą odzwierciedlać losy Polski podczas II wojny światowej – tłumaczy muzealnik.

Wojciech Kalwat dodaje, że w przyszłym roku MHP utworzy także mobilną ekspozycję ukazującą losy samego gen. Maczka. Na wystawie wykorzystane zostaną nowoczesne ekrany dotykowe, monitory, filmy i teksty w trzech językach: polskim, angielskim i holenderskim. – Chcemy, aby wystawa była pokazywana w Polsce i Holandii oraz innych krajach Europy – wyjaśnia historyk. We wrześniu, w ramach obchodów 80. rocznicy wybuchu II wojny, ekspozycja zostanie pokazana w Warszawie, a w październiku pojedzie do Bredy.

Obecnie w MHP powstaje scenariusz obu wystaw, muzeum zbiera też materiały archiwalne. – Poza tym rozpisaliśmy konkurs na fabularyzowany film dokumentalny o generale Maczku, który ma powstać na jesieni 2019 roku – dodaje Kalwat. MHP stworzy także wystawę na platformie internetowej Google Arts & Culture. Podsumowaniem całego przedsięwzięcia będzie międzynarodowa konferencja naukowa w 2020 roku. Projekt realizowany przez MHP finansuje polskie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

– Współpraca przy tworzeniu Muzeum to świetny sposób, żeby uczcić żołnierzy i przypomnieć rolę Polaków w wyzwalaniu Europy Zachodniej – mówił Kostro po podpisaniu umowy. Z kolei Frans Ruczynski, którego ojciec, por. Konrad Ruczyński był żołnierzem gen. Maczka podkreślał, że muzeum w Bredzie powinno przypominać szczególnie młodemu pokoleniu Holendrów, kto wyzwolił miasto.

Memoriał Generała Maczka zostanie oddany do użytku w październiku 2019 roku, w 75. rocznicę wyzwolenia Bredy.

Wojenne ścieżki

1 Dywizję Pancerną sformowano w Szkocji w lutym 1942 roku. Pod koniec lipca 1944 roku jednostka została przerzucona do Normandii. Po zwycięskiej bitwie pod Falaise polscy żołnierze ruszyli w pościg za uciekającymi Niemcami przez Francję, Belgię i Holandię. 29 października polskie oddziały wyzwoliły okupowaną przez Niemców Bredę, holenderskie miasto leżące niedaleko granicy z Belgią, które było ważnym węzłem drogowym w tym rejonie. Breda została oswobodzona bez strat w cywilach i zniszczeń. Polscy żołnierze byli witani jak bohaterowie. Wielu po wojnie na stałe osiadło w tym mieście lub innych miejscowościach Holandii. Polska dywizja została uhonorowana Wojskowym Orderem Wilhelma, najwyższym odznaczeniem Królestwa Niderlandów, a jej dowódcy przyznano honorowe obywatelstwo Holandii.

Gen. Stanisław Maczek brał udział m.in. w wojnie polsko-bolszewickiej, a w 1938 roku objął dowództwo nad 10 Brygadą Kawalerii, pierwszej wielkiej jednostki pancerno-motorowej Wojska Polskiego. Na jej czele walczył w kampanii wrześniowej oraz kampanii francuskiej. Po przedostaniu się do Szkocji dowodził powstałą tam 10 Brygadą Kawalerii Pancernej, przemianowaną potem na 1 Dywizję Pancerną.

Po wojnie gen. Maczek pozostał na emigracji. Pracował jako barman w Edynburgu. Zmarł w 1994 roku w wieku 102 lat i zgodnie ze swoją wolą został pochowany razem z żołnierzami na cmentarzu Ettensebaan w Bredzie.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Muzeum Historii Polski

dodaj komentarz

komentarze


Mundury w linii... produkcyjnej
 
Kolejne FlyEle dla wojska
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Tusk i Szmyhal: Mamy wspólne wartości
NATO zwiększy pomoc dla Ukrainy
Szarża „Dragona”
Puchar księżniczki Zofii dla żeglarza CWZS-u
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Wojna w Ukrainie oczami medyków
Rakiety dla Jastrzębi
Ocalały z transportu do Katynia
Szpej na miarę potrzeb
Systemy obrony powietrznej dla Ukrainy
Ramię w ramię z aliantami
Wojna w świętym mieście, epilog
Zmiany w dodatkach stażowych
Operacja „Synteza”, czyli bomby nad Policami
Kosiniak-Kamysz o zakupach koreańskiego uzbrojenia
Przygotowania czas zacząć
Wojna w świętym mieście, część druga
Jakie wyzwania czekają wojskową służbę zdrowia?
Prawda o zbrodni katyńskiej
Strażacy ruszają do akcji
Sprawa katyńska à la española
Wojna w świętym mieście, część trzecia
Cyberprzestrzeń na pierwszej linii
Głos z katyńskich mogił
W Rumunii powstanie największa europejska baza NATO
Święto stołecznego garnizonu
WIM: nowoczesna klinika ginekologii otwarta
Bezpieczeństwo ważniejsze dla młodych niż rozrywka
SOR w Legionowie
Wieczna pamięć ofiarom zbrodni katyńskiej!
Koreańska firma planuje inwestycje w Polsce
NATO na północnym szlaku
Znamy zwycięzców „EkstraKLASY Wojskowej”
Aleksandra Mirosław – znów była najszybsza!
NATO on Northern Track
Front przy biurku
Zbrodnia made in ZSRS
Na straży wschodniej flanki NATO
Żołnierze-sportowcy CWZS-u z medalami w trzech broniach
Optyka dla żołnierzy
V Korpus z nowym dowódcą
Odstraszanie i obrona
Strategiczna rywalizacja. Związek Sowiecki/ Rosja a NATO
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Marcin Gortat z wizytą u sojuszników
Sandhurst: końcowe odliczanie
Żołnierze ewakuują Polaków rannych w Gruzji
Charge of Dragon
W Brukseli o wsparciu dla Ukrainy
Kadisz za bohaterów
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
Gen. Kukuła: Trwa przegląd procedur bezpieczeństwa dotyczących szkolenia
Barwy walki
Potężny atak rakietowy na Ukrainę
Przełajowcy z Czarnej Dywizji najlepsi w crossie
Rozpoznać, strzelić, zniknąć
Więcej pieniędzy dla żołnierzy TSW
Polscy żołnierze stacjonujący w Libanie są bezpieczni
Polak kandydatem na stanowisko szefa Komitetu Wojskowego UE
25 lat w NATO – serwis specjalny
Zachować właściwą kolejność działań

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO